Innst. 99 S (2024–2025) Innstilling til Stortinget fra arbeids- og sosialkomiteen Prop. 22 S (2024–2025) unntatt kap. 670, 671, 672 og 3672, Prop. 17 S (2024–2025) kap. 1860 og 4860 og Prop. 21 S (2024–2025) kap. 1565, 4565 og 5607 Innstilling fra arbeids- og sosialkomiteen om Endringar i statsbudsjettet 2024 under Arbeids- og inkluderingsdepartementet, Endringar i statsbudsjettet 2024 under Energidepartementet og Endringar i statsbudsjettet 2024 under Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet Til Stortinget Sammendrag I proposisjonen vert det fremja forslag om endringar av løyvingane under enkelte kapittel under programområde 09 Arbeid og sosiale formål, programområde 29 Sosiale formål, folketrygda, programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda samt enkelte av inntektene for 2024. Dei reviderte overslaga for folketrygda sine utgifter og inntekter i 2024 bygger i hovudsak på tal frå rekneskap per 30. september 2024. Det vert fremja forslag om å redusere løyvingane under utgiftskapitla under programområde 09 Arbeid og sosiale formål med 2 590 mill. kroner, å auke løyvingane under programområde 29 Sosiale formål, folketrygda med 3 990 mill. kroner og å auke løyvingane under programområde 33 Arbeidsliv, folketrygda med 765 mill. kroner. Samla vert det foreslått at løyvingane under utgiftskapitla blir auka med 2 165 mill. kroner. Det vert fremja forslag om å redusere løyvingane for inntekter under inntektskapitla med 150 mill. kroner. I tillegg omhandlar innstillinga forslag til endringar i statsbudsjettet 2024 under: Energidepartementet, kap. 1860 og 4860, jf. Prop. 17 S (2024–2025), Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet, kap. 1565, 4565 og 5607, jf. Prop. 21 S (2024–2025). Komiteens merknader Komiteen, medlemmene fra Arbeiderpartiet, Marie-Helene H. Brandsdal, Per Vidar Kjølmoen, Bjørnar Skjæran og Bente Irene Aaland, fra Høyre, Henrik Asheim, Anna Molberg og Aleksander Stokkebø, fra Senterpartiet, Tor Inge Eidesen og Per Olaf Lundteigen, fra Fremskrittspartiet, Alf Erik Bergstøl Andersen og Dagfinn Henrik Olsen, fra Sosialistisk Venstreparti, Haitham El-noush og lederen Freddy André Øvstegård, og fra Rødt, Mímir Kristjánsson, viser til komiteens behandling av Prop. 1 S (2023–2024) og de respektive partiers merknader i Innst. 15 S (2023–2024), samt Stortingets behandling av revidert nasjonalbudsjett for 2024, jf. Innst. 447 S (2023–2024). Når det gjelder kapitler og poster som ikke er omtalt nedenfor, har komiteen ingen merknader og slutter seg til de fremlagte forslagene i proposisjonen. Komiteen viser for øvrig til de respektive partiers merknader i forbindelse med behandlingen av Prop. 1 S (2024–2025), statsbudsjettet for 2025, kapitler under Arbeids- og inkluderingsdepartementet, Energidepartementet og Digitaliserings- og forvaltningsdepartementet (Rammeområde 7), jf. Innst. 15 S (2024–2025). Komiteens medlemmer fra Høyre viser til at Arbeids- og inkluderingsdepartementet foreslår å øke bevilgningen til helserelaterte ytelser med 4 170 mill. kroner. Sykepenger utgjør alene 3 290 mill. kroner. Økningen forklares hovedsakelig med at det i Prop. 104 S (2023–2024) Tilleggsbevilgninger og omprioriteringer i statsbudsjettet 2024 ble lagt til grunn at det trygdefinansierte sykefraværet ville ha en nedgang på 1 pst. i 2024. Videre vises det til at utviklingen per september 2024 tilsier en økning fra 2023 til 2024 på 4,5 pst. Disse medlemmer viser videre til at arbeidsavklaringspenger (AAP) utgjør 740 mill. kroner. Det forklares med at utbetalingen per mottaker er ventet å bli noe høyere enn det som var lagt til grunn. Videre opplyses det også om at antall AAP-mottakere er forventet å bli høyere grunnet økt tilstrømning til AAP-ordningen og redusert avgang for ytelsen. Disse medlemmer er bekymret for utviklingen i de helserelaterte ytelsene og at det for andre året på rad kommer et forslag om en kraftig økning av bevilgningene til helserelaterte ytelser. Disse medlemmer viser videre til at Stortinget i behandlingen av Innst. 139 S (2023–2024), jf. Prop. 15 S (2023–2024) Endringar i statsbudsjettet 2023 under Arbeids- og inkluderingsdepartementet vedtok å øke bevilgningene til helserelaterte ytelser med 3 175 mill. kroner. Disse medlemmer mener det er en urovekkende utvikling i utgiftene til de helserelaterte ytelsene. Disse medlemmer fremhever viktigheten av at utviklingen i de helserelaterte ytelsene følges tett opp av regjeringen Støre. Disse medlemmer mener at statistikk over hvor lange stønadsløp AAP-mottakerne får før de blir avklart, er avgjørende for å kunne følge virkningene av regelverksendringene på avklaringsløpet til stønadsmottakerne. Disse medlemmer fremmer på denne bakgrunn følgende forslag: «Stortinget ber regjeringen om en årlig rapportering i budsjettproposisjonen som gir en oversikt over hvor lange stønadsløp mottakerne av arbeidsavklaringspenger nå får før de blir avklart, og hvor mange som får innvilget en ny periode/forlenget forløp etter maksgrensen.» Komiteens behandling Sakens dokumenter er tilgjengelig på sakssiden på stortinget.no. Forslag fra mindretall Forslag fra Høyre: Forslag 1 Stortinget ber regjeringen om en årlig rapportering i budsjettproposisjonen som gir en oversikt over hvor lange stønadsløp mottakerne av arbeidsavklaringspenger nå får før de blir avklart, og hvor mange som får innvilget en ny periode/forlenget forløp etter maksgrensen. Komiteens tilråding Komiteens tilråding fremmes av en samlet komité. Komiteen har for øvrig ingen merknader, viser til proposisjonen og rår Stortinget til å gjøre følgende vedtak: I I statsbudsjettet for 2024 blir det gjort følgande endringar: Kap. Post Formål Kroner Utgifter 600 Arbeids- og inkluderingsdepartementet: 1 Driftsutgifter, blir auka med 5 776 000 frå kr 286 755 000 til kr 292 531 000 601 Utgreiingsverksemd, forsking m.m.: 70 Tilskot, blir redusert med 6 500 000 frå kr 57 515 000 til kr 51 015 000 71 Tilskot til bransjeprogram under IA-avtalen m.m., kan overførast, blir redusert med 9 127 000 frå kr 71 495 000 til kr 62 368 000 73 Tilskot til trygderettsleg/EØS-rettsleg forsking og kompetanseutvikling, blir redusert med 1 579 000 frå kr 5 625 000 til kr 4 046 000 604 Utviklingstiltak i arbeids- og velferdsforvaltninga: 21 Spesielle driftsutgifter, kan overførast, kan nyttast under post 45, blir redusert med 30 000 000 frå kr 166 930 000 til kr 136 930 000 45 Større utstyrsanskaffingar og vedlikehald, kan overførast, kan nyttast under post 21, blir redusert med 145 000 000 frå kr 262 149 000 til kr 117 149 000 605 Arbeids- og velferdsetaten: 1 Driftsutgifter, blir auka med 270 937 000 frå kr 13 898 450 000 til kr 14 169 387 000 45 Større utstyrsanskaffingar og vedlikehald, kan overførast, blir redusert med 19 100 000 frå kr 362 255 000 til kr 343 155 000 606 Trygderetten: 1 Driftsutgifter, blir auka med 2 380 000 frå kr 119 530 000 til kr 121 910 000 612 Tilskot til Statens pensjonskasse: 1 Driftsutgifter, overslagsløyving, blir redusert med 1 491 000 000 frå kr 9 609 000 000 til kr 8 118 000 000 70 For andre medlemer av Statens pensjonskasse, overslagsløyving, blir auka med 7 000 000 frå kr 84 000 000 til kr 91 000 000 634 Arbeidsmarknadstiltak: 1 Driftsutgifter, blir auka med 12 473 000 frå kr 586 970 000 til kr 599 443 000 21 Forsøk med tilrettelagd vidaregåande opplæring, kan overførast, blir redusert med 6 124 000 frå kr 50 000 000 til kr 43 876 000 76 Tiltak for arbeidssøkarar, kan overførast, blir auka med 95 000 000 frå kr 7 742 805 000 til kr 7 837 805 000 635 Ventelønn: 1 Driftsutgifter, overslagsløyving, blir auka med 300 000 frå kr 400 000 til kr 700 000 640 Arbeidstilsynet: 1 Driftsutgifter, blir auka med 12 941 000 frå kr 859 900 000 til kr 872 841 000 21 Spesielle driftsutgifter, regionale verneombod, blir redusert med 1 080 000 frå kr 18 410 000 til kr 17 330 000 648 Arbeidsretten, Riksmeklaren m.m.: 1 Driftsutgifter, blir auka med 7 055 000 frå kr 28 745 000 til kr 35 800 000 21 Spesielle driftsutgifter, kan overførast, kan nyttast under post 1, blir redusert med 570 000 frå kr 570 000 til kr 0 660 Krigspensjon: 71 Tilskot, sivile, overslagsløyving, blir redusert med 1 000 000 frå kr 75 000 000 til kr 74 000 000 666 Avtalefesta pensjon (AFP): 70 Tilskot, overslagsløyving, blir auka med 10 000 000 frå kr 4 020 000 000 til kr 4 030 000 000 667 Supplerande stønad: 70 Tilskot til personar over 67 år med kort butid, overslagsløyving, blir auka med 5 000 000 frå kr 385 000 000 til kr 390 000 000 71 Tilskot til uføre flyktningar med kort butid, overslagsløyving, blir auka med 8 000 000 frå kr 188 000 000 til kr 196 000 000 1565 Bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse: 1 Driftsutgifter, blir auka med … 11 000 000 frå kr 57 000 000 til kr 68 000 000 90 Utlån, overslagsløyving, blir auka med 10 100 000 000 frå kr 22 200 000 000 til kr 32 300 000 000 1860 Havindustritilsynet: 1 Driftsutgifter, kan nyttast under post 21, blir auka med 10 988 000 frå kr 349 324 000 til kr 360 312 000 2470 Statens pensjonskasse: 24 Driftsresultat: 1. Driftsinntekter, overslagsløyving -745 000 000 2. Driftsutgifter, overslagsløyving 608 000 000 3. Avskrivingar 90 000 000 4. Renter av statens kapital 2 000 000 5. Til investeringsføremål 55 000 000 6. Til reguleringsfond -25 000 000 -15 000 000 2541 Dagpengar: 70 Dagpengar, overslagsløyving, blir auka med 680 000 000 frå kr 12 210 400 000 til kr 12 890 400 000 2542 Statsgaranti for lønnskrav ved konkurs m.m.: 70 Statsgaranti for lønnskrav ved konkurs m.m., overslagsløyving, blir auka med 85 000 000 frå kr 900 000 000 til kr 985 000 000 2620 Stønad til einsleg mor eller far: 72 Stønad til barnetilsyn til einsleg mor eller far i arbeid, overslagsløyving, blir redusert med 3 000 000 frå kr 83 000 000 til kr 80 000 000 2650 Sjukepengar: 70 Sjukepengar for arbeidstakarar m.m., overslagsløyving, blir auka med 3 180 000 000 frå kr 57 390 000 000 til kr 60 570 000 000 71 Sjukepengar for sjølvstendige, overslagsløyving, blir auka med 110 000 000 frå kr 1 800 000 000 til kr 1 910 000 000 72 Pleie-, opplærings- og omsorgspengar m.m., overslagsløyving, blir auka med 270 000 000 frå kr 2 910 000 000 til kr 3 180 000 000 75 Feriepengar av sjukepengar, overslagsløyving, blir redusert med 180 000 000 frå kr 3 390 000 000 til kr 3 210 000 000 2651 Arbeidsavklaringspengar: 70 Arbeidsavklaringspengar, overslagsløyving, blir auka med 740 000 000 frå kr 45 750 000 000 til kr 46 490 000 000 71 Tilleggsstønad, overslagsløyving, blir redusert med 2 000 000 frå kr 132 000 000 til kr 130 000 000 2655 Uførleik: 70 Uføretrygd, overslagsløyving, blir auka med 140 000 000 frå kr 124 800 000 000 til kr 124 940 000 000 75 Meinerstatning ved yrkesskade, overslagsløyving, blir redusert med 5 000 000 frå kr 78 000 000 til kr 73 000 000 2661 Grunn- og hjelpestønad, hjelpemiddel m.m.: 70 Grunnstønad, overslagsløyving, blir auka med 10 000 000 frå kr 1 790 000 000 til kr 1 800 000 000 71 Hjelpestønad, overslagsløyving, blir auka med 80 000 000 frå kr 2 210 000 000 til kr 2 290 000 000 73 Hjelpemiddel m.m. under arbeid og utdanning, blir redusert med 14 000 000 frå kr 135 000 000 til kr 121 000 000 74 Tilskot til bilar, blir auka med 65 000 000 frå kr 810 000 000 til kr 875 000 000 75 Betring av funksjonsevna, hjelpemiddel, blir auka med 140 000 000 frå kr 4 810 000 000 til kr 4 950 000 000 77 Ortopediske hjelpemiddel, blir auka med 70 000 000 frå kr 2 530 000 000 til kr 2 600 000 000 78 Høyreapparat, blir auka med 20 000 000 frå kr 1 010 000 000 til kr 1 030 000 000 2670 Alderdom: 70 Grunnpensjon, overslagsløyving, blir redusert med 70 000 000 frå kr 93 610 000 000 til kr 93 540 000 000 71 Tilleggspensjon, overslagsløyving, blir redusert med 370 000 000 frå kr 189 710 000 000 til kr 189 340 000 000 72 Inntektspensjon, overslagsløyving, blir redusert med 220 000 000 frå kr 24 400 000 000 til kr 24 180 000 000 73 Særtillegg, pensjonstillegg m.m., overslagsløyving, blir redusert med 60 000 000 frå kr 9 200 000 000 til kr 9 140 000 000 2680 Etterlatne: 71 Barnepensjon, overslagsløyving, blir auka med 10 000 000 frå kr 1 630 000 000 til kr 1 640 000 000 74 Tilleggsstønader og stønad til skolepengar, overslagsløyving, blir redusert med 100 000 frå kr 200 000 til kr 100 000 75 Stønad til barnetilsyn til attlevande i arbeid, overslagsløyving, blir redusert med 800 000 frå kr 2 400 000 til kr 1 600 000 2686 Stønad ved gravferd: 70 Stønad ved gravferd, overslagsløyving, blir auka med 80 000 000 frå kr 305 000 000 til kr 385 000 000 Inntekter 3634 Arbeidsmarknadstiltak: 85 Innfordring av feilutbetaling, arbeidsmarknadstiltak, blir redusert med 5 000 000 frå kr 5 000 000 til kr 0 3635 Ventelønn m.m.: 1 Refusjon statleg verksemd m.m., blir auka med 300 000 frå kr 400 000 til kr 700 000 3640 Arbeidstilsynet: 6 Refusjonar, blir auka med 641 000 frå kr 3 759 000 til kr 4 400 000 7 Byggesaksbehandling, gebyr, blir redusert med 3 738 000 frå kr 24 738 000 til kr 21 000 000 8 Refusjon utgifter regionale verneombod, blir redusert med 1 080 000 frå kr 18 698 000 til kr 17 618 000 85 Tvangsmulkt, blir auka med 8 825 000 frå kr 7 175 000 til kr 16 000 000 86 Gebyr for brot på arbeidsmiljøregelverket, blir auka med 35 500 000 frå kr 29 450 000 til kr 64 950 000 4565 Bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse: 1 Gebyrinntekter, lån, blir auka med 11 000 000 frå kr 52 000 000 til kr 63 000 000 90 Tilbakebetaling av lån, blir auka med 3 200 000 000 frå kr 10 600 000 000 til kr 13 800 000 000 4860 Havindustritilsynet: 1 Gebyrinntekter, blir redusert med 2 400 000 frå kr 85 800 000 til kr 83 400 000 5607 Renter av bustadlånsordninga i Statens pensjonskasse: 80 Renter, blir auka med 472 000 000 frå kr 3 587 000 000 til kr 4 059 000 000 5701 Diverse inntekter: 71 Refusjon ved yrkesskade, blir auka med 19 904 000 frå kr 846 000 000 til kr 865 904 000 80 Renter, blir auka med 1 000 000 frå kr 1 000 000 til kr 2 000 000 86 Innkrevjing feilutbetalingar, blir auka med 13 000 000 frå kr 1 507 000 000 til kr 1 520 000 000 88 Hjelpemiddelsentralar m.m., blir auka med 10 000 000 frå kr 95 000 000 til kr 105 000 000 5704 Statsgaranti for lønnskrav ved konkurs: 70 Dividende, blir auka med 75 000 000 frå kr 215 000 000 til kr 290 000 000 5705 Refusjon av dagpengar: 72 Innkrevjing av forskotterte dagpengar, blir auka med 15 000 000 frå kr 140 000 000 til kr 155 000 000 II Tilsegnsfullmakter Stortinget samtykker i at Arbeids- og inkluderingsdepartementet i 2024 kan gi tilsegn om tilskot ut over gitte løyvingar, men slik at samla ramme for nye tilsegner ikkje overstig følgande beløp: Kap. Post Betegnelse Samla ramme 634 Arbeidsmarknadstiltak 76 Tiltak for arbeidssøkarar, kan overførast 2 950,6 mill. kroner III Stikkordsfullmakter Stortinget samtykker i at stikkordet «kan overførast» blir tilføydd følgande løyvingar i statsbudsjettet for 2024: kap. 634 Arbeidsmarknadstiltak, post 79 Funksjonsassistanse i arbeidslivet Oslo, i arbeids- og sosialkomiteen, den 10. desember 2024 Freddy André Øvstegård leder og ordfører