Innst. 84 S (2024–2025) Innstilling til Stortinget fra utenriks- og forsvarskomiteen Prop. 19 S (2024–2025) Innstilling fra utenriks- og forsvarskomiteen om Endringar i statsbudsjettet 2024 under Forsvarsdepartementet Til Stortinget Innledning I proposisjonen foreslår regjeringa naudsynte endringar av løyvingane under programområde 17 Militært forsvar, for å skapa best mogleg samsvar mellom løyvingane under dei einskilde kapitla og postane og endringar i budsjettføresetnadene som har skjedd sidan budsjettet vart vedtatt. Regjeringa legg opp til å auka støtta til Ukraina ut over det som var lagt til grunn for Nansen-programmet etter behandlinga av revidert nasjonalbudsjett i juni. Dei ukrainske behova er store, og omfanget av den russiske krigføringa og dei russiske åtaka aukar dei ukrainske militære, sivile og humanitære behova for støtte ytterlegare. Difor foreslår regjeringa å auka løyvinga til militær støtte til Ukraina med 3,5 mrd. kroner i 2024, i tråd med orienteringa til statsministeren til dei parlamentariske leiarane i Stortinget i august. Auken skal legga til rette for donasjonar av meir luftvern, styrka F-16-donasjonane med mellom anna våpen og reservedelar, donasjon av relevant teknologi og styrking av den ukrainske forsvarsindustrien. I tillegg foreslår regjeringa styrkingar i drifta av verksemder i forsvarssektoren. Langtidsplanen for forsvarssektoren, Prop. 87 S (2023–2024), legg opp til ein betydeleg vekst i sektoren i åra som kjem. Gjennomføring av langtidsplanen krev auka kapasitet og omsetningsevne i sektoren. Difor foreslår regjeringa auka løyvingar til Forsvarsmateriell for å styrka kapasiteten til anskaffing og investering. Vidare foreslår regjeringa ein auke i løyvinga til Forsvaret for å handtera auka driftsutgifter, og for å legga til rette for at Forsvaret kan oppretthalda aktivitetsnivået i dagens alvorlege tryggingspolitiske situasjon. Endringane vert skildra per kapittel og post. Komiteens merknader Komiteen, medlemmene fra Arbeiderpartiet, Åsmund Aukrust, Nils-Ole Foshaug, Eva Kristin Hansen og Trine Lise Sundnes, fra Høyre, Hårek Elvenes, Ingjerd Schie Schou, Erna Solberg og lederen Ine Eriksen Søreide, fra Senterpartiet, Marit Arnstad, Bengt Fasteraune og Ola Borten Moe, fra Fremskrittspartiet, Sylvi Listhaug og Morten Wold, fra Sosialistisk Venstreparti, Ingrid Fiskaa, fra Rødt, Bjørnar Moxnes, fra Venstre, Guri Melby, fra Kristelig Folkeparti, Dag-Inge Ulstein, og uavhengig representant Christian Tybring-Gjedde, viser til Prop. 19 S (2024–2025) Endringer i statsbudsjettet 2024 under Forsvarsdepartementet. Komiteen registrerer at regjeringen i proposisjonen foreslår endringer i forsvarsbudsjettet for å skape best mulig samsvar mellom tildelinger til de enkelte kapitler og postene og endringer i budsjettforutsetningene som har skjedd siden budsjettet ble vedtatt. Komiteen merker seg økt støtte til Ukraina ut over det som var lagt til grunn for Nansen-programmet etter behandlingen av revidert nasjonalbudsjett i juni 2024. Økningen på militær støtte er på 3,5 mrd. kroner i 2024, er i tråd med orienteringen til statsministeren for de parlamentariske lederne i Stortinget i august. Komiteen merker seg at økningen skal legge til rette for donasjoner av mer luftvern, styrke F-16-donasjonene med blant annet våpen og reservedeler, donasjon av relevant teknologi og styrking av den ukrainske forsvarsindustrien. Komiteens medlem fra Rødt understreker at Rødt støtter Ukrainas motstandskamp, også våpendonasjoner til Ukraina, med de innramminger som følger av Rødts landsmøtevedtak. Dette medlem har i tråd med dette gått mot donasjon av kampfly til Ukraina. Komiteen registrerer at regjeringen foreslår styrking av virksomhetene i forsvarssektoren, samt at regjeringen foreslår å øke tildelingen til Forsvarsmateriell for å styrke kapasiteten til anskaffelser og investering. Komiteen merker seg at regjeringen foreslår en økning i tildelingen til Forsvaret for å håndtere økte driftsutgifter og legge til rette for at Forsvaret kan opprettholde aktivitetsnivået i dagens alvorlige sikkerhetspolitiske situasjon. Komiteen viser videre til proposisjonen for en mer utfyllende beskrivelse av de ulike foreslåtte endringene. Komiteens medlem fra Venstre viser til at de ukrainske behovene er store, og at omfanget av den russiske krigføringen og de russiske angrepene øker Ukrainas behov for militær støtte ytterligere. Dette medlem fremmer følgende forslag: «I statsbudsjettet for 2024 gjøres følgende endringar: Kap. Post Føremål Kroner 1700 Forsvarsdepartementet 79 Militær støtte til Ukraina, kan overføres, kan nyttes under kap. 1710 post 1 og 47, kap. 1720 post 1 og kap. 1760 post 1 og 45, økes med 51 528 126 000 fra kr 8 025 750 000 til kr 59 553 876 000» Forslag fra mindretall Forslag fra Venstre: Forslag 1 I statsbudsjettet for 2024 gjøres følgende endringar: Kap. Post Føremål Kroner 1700 Forsvarsdepartementet 79 Militær støtte til Ukraina, kan overføres, kan nyttes under kap. 1710 post 1 og 47, kap. 1720 post 1 og kap. 1760 post 1 og 45, økes med 51 528 126 000 fra kr 8 025 750 000 til kr 59 553 876 000 Komiteens tilråding Komiteens tilråding fremmes av en samlet komité. Komiteen har for øvrig ingen merknader, viser til proposisjonen og rår Stortinget til å gjøre følgende vedtak: I I statsbudsjettet for 2024 vert det gjort følgande endringar: Kap. Post Formål Kroner Utgifter 1700 Forsvarsdepartementet 1 Driftsutgifter, vert auka med 72 755 000 frå kr 745 166 000 til kr 817 921 000 22 IKT-verksemd, kan overførast, vert redusert med 39 609 000 frå kr 829 224 000 til kr 789 615 000 43 Til disposisjon for Forsvarsdepartementet, kan overførast, vert redusert med 3 000 000 frå kr 4 202 000 til kr 1 202 000 71 Overføring til andre, kan overførast, vert auka med 8 280 000 frå kr 88 967 000 til kr 97 247 000 78 Noregs tilskot til NATO sitt og internasjonale driftsbudsjett, kan overførast, vert redusert med 133 000 000 frå kr 2 106 830 000 til kr 1 973 830 000 79 Militær støtte til Ukraina, kan overførast, kan nyttast under kap. 1710, post 1 og 47, kap. 1720, post 1 og kap. 1760, post 1 og 45, vert auka med 1 528 126 000 frå kr 8 025 750 000 til kr 9 553 876 000 1710 Forsvarsbygg og nybygg og nyanlegg 1 Driftsutgifter, kan overførast, vert auka med 824 590 000 frå kr 6 349 537 000 til kr 7 174 127 000 47 Nybygg og nyanlegg, kan overførast, vert auka med 1 000 000 frå kr 5 403 901 000 til kr 5 404 901 000 1720 Forsvaret 1 Driftsutgifter, vert auka med 986 177 000 frå kr 42 690 073 000 til kr 43 676 250 000 1735 Etterretningstenesta 21 Spesielle driftsutgifter, vert auka med 67 337 000 frå kr 3 339 683 000 til kr 3 407 020 000 1760 Forsvarsmateriell og større anskaffingar og vedlikehald 1 Driftsutgifter, kan nyttast under kap. 1760, post 45, vert auka med 68 340 000 frå kr 2 581 744 000 til kr 2 650 084 000 45 Større utstyrsanskaffingar og vedlikehald, kan overførast, vert auka med 2 072 185 000 frå kr 29 645 994 000 til kr 31 718 179 000 48 Fellesfinansierte investeringar, fellesfinansiert del, kan overførast, vert redusert med 95 400 000 frå kr 645 400 000 til kr 550 000 000 75 Fellesfinansierte investeringar, Noregs tilskot til NATO sitt investeringsprogram for tryggleik, kan overførast, kan nyttast under kap. 1760, post 44, vert redusert med 37 440 000 frå kr 238 165 000 til kr 200 725 000 1791 Redningshelikoptertenesta 1 Driftsutgifter, vert auka med 43 878 000 frå kr 672 580 000 til kr 716 458 000 Inntekter 4700 Forsvarsdepartementet 1 Driftsinntekter, vert auka med 6 550 000 frå kr 10 352 000 til kr 16 902 000 85 Aksjeutbytte, vert auka med 25 000 000 frå kr 0 til kr 25 000 000 4710 Forsvarsbygg og nybygg og nyanlegg 1 Driftsinntekter, vert auka med 803 000 000 frå kr 4 948 606 000 til kr 5 751 606 000 4720 Forsvaret 1 Driftsinntekter, vert redusert med 370 000 000 frå kr 1 444 465 000 til kr 1 074 465 000 4760 Forsvarsmateriell og større anskaffingar og vedlikehald 1 Driftsinntekter, vert auka med 17 101 000 frå kr 128 994 000 til kr 146 095 000 45 Større utstyrsanskaffingar og vedlikehald, inntekter, vert auka med 108 704 000 frå kr 1 150 463 000 til kr 1 259 167 000 48 Fellesfinansierte investeringar, inntekter, vert auka med 209 856 000 frå kr 700 400 000 til kr 910 256 000 4791 Redningshelikoptertenesta 1 Driftsinntekter, vert auka med 34 000 000 frå kr 561 457 000 til kr 595 457 000 II Tilsegnsfullmakter Stortinget samtykker i at Forsvarsdepartementet i 2024 kan gi tilsegn om tilskot ut over gitt løyving, men slik at samla ramme for nye tilsegn og gamalt ansvar ikkje overstig følgande beløp: Kap. Post Føremål Kroner 1700 Forsvarsdepartementet 73 Forsking og utvikling 419 000 000 78 Noregs tilskot til NATOs og internasjonale driftsbudsjett 81 000 000 III Utbetaling av tilskot Stortinget samtykker til at Forsvarsdepartementet i 2024 får unntak frå føresetnadane i stortingsvedtak av 8. november 1984 om utbetaling av gjevne løyvingar på følgande måte: Utbetalingar av tilskot i samband med den militære støtta i Nansen-programmet som vert kanalisert via, og vert forvalta av, USA, Storbritannia, Tsjekkia, Tyskland, Luxembourg, EU eller NATO kan gjerast i samsvar med avtale eller regelverk for det einskilde fond eller internasjonale finansieringsmekanismar. IV Investeringsfullmakter Stortinget samtykker i at Forsvarsdepartementet kan bestilla og pådra staten forpliktingar utover budsjettåret for å gjennomføra prosjektet Sikker teknisk infrastruktur innanfor ei kostnadsramme på 2 445,0 mill. kroner, i prisnivå per 1. juli 2025. Oslo, i utenriks- og forsvarskomiteen, den 11. desember 2024 Ine Eriksen Søreide Nils-Ole Foshaug leder ordfører